เรือนไทย 4 ภาคและอาคารชานพักเรือนไทย
ลักษณะโดยรวมของอาคารเป็นเรือนหมู่เครื่องสับ (เรือนไม้) และมีเรือนเครื่องผูก (ใช้ไม้ไผ่และวัสดุในท้องถิ่น) โดยเนื้อหาของการจัดแสดงเป็นเรื่องเกี่ยวกับศิลปวัฒนธรรม การตั้งถิ่นฐาน ขนบธรรมเนียม ประเพณี งานสถาปัตยกรรม ศิลปกรรมดนตรี นาฏศิลป์ การละเล่นและภูมิปัญญาท้องถิ่น โดยเน้นไปที่เนื้อหาเกี่ยวกับการประกอบอาชีพทางด้านเกษตรกรรมของประชาชน ทั้ง 4 ภาคในประเทศไทย ซึ่งมีลักษณะโดดเด่นดังนี้
หมู่เรือนภาคเหนือ
เนื่องจากภาคเหนือมีภูมิอากาศที่หนาวจัดต่อเนื่องติดต่อกันนาน การก่อสร้างเรือนพักที่อาศัยจึงนิยมสร้างเรือนขวางดวงตะวัน เพื่อให้แสงแดดและไออุ่นของดวงอาทิตย์ที่ส่องมาจากทิศตะวันออกและทิศตะวันตก สามารถส่งผ่านเข้าไปในตัวบ้านเพื่อเพิ่มไออุ่นให้ได้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ ดังนั้น การสร้างเรือนไทยทางภาคเหนือ จึงเป็นการสร้างเพื่อหลบลมหนาวให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้
หมู่เรือนภาคกลาง
เป็นเรือนไทยที่สร้างตามการขึ้นลงของดวงตะวัน และทิศทางของลมที่พัดมาจากภาคใต้ รวมไปถึงลมที่พัดมาจากทิศอื่นๆ เช่น ตะวันตกเฉียงเหนือซึ่งเป็นลมที่แปรปรวนไปตามฤดูกาล โดยเฉพาะลมที่พัดมาจากทิศตะวันตกเชียงเหนือไปตะวันออกเฉียงใต้ จะเป็นลมหนาวที่คนภาคกลางไม่ต้องการ ดังนั้นการสร้างเรือนจึงสร้างเพื่อรับลมทางทิศใต้ พร้อมกันนั้นก็สร้างหน้าต่างตามทิศทางนี้ด้วยเพื่อระบายลมออก และเป็นเหตุผลที่คนส่วนใหญ่ยังสร้างบ้านตามตะวันอยู่ในปัจจุบัน
หมู่เรือนภาคอีสาน
การสร้างเรือนไทยทางอีสานก็เช่นเดียวกัน เนื่องจากภาคอีสานได้รับอิทธิพลจากลมทะเลทางใต้ ดังนั้นการสร้างเรือนพักอาศัยของชาวอีสานจึงนิยมสร้างเรือนแบบตามทิศทางขึ้นลงของดวงอาทิตย์ จากนั้นจึงคำนึงถึงทัศนคติ ความเชื่อต่างๆ ตามมาทีหลัง
หมู่เรือนภาคใต้
การสร้างเรือนหมู่ทางใต้จะคำนึงถึง ลมบกลมทะเลเป็นหลัก เพื่อให้ลมสามารถพัดผ่านตัวอาคารเพื่อเพิ่มความเย็นได้ อาคารจะมีความเย็น นอกจากนนี้การสร้างอาคารทางภาคใต้ยังคำนึงเส้นทางยุทธศาสตร์ โดยจะหันหน้าไปทางทิศทางของทางสัญจรด้วย
|